Welkom bij

Wereldwinkel Leusden

Meerjarenbeleid Wereldwinkel Leusden 2017 - 2019  

Inleiding

Met dit meerjarenplan wordt beoogd inzicht te geven in de ontwikkelingen die de Wereldwinkel Leusden de komende jaren te wachten staan en hoe daar beleidsmatig mee wordt omgegaan. De redenering die in dit plan wordt gehanteerd is van buiten naar binnen. Oftewel er wordt eerst ingegaan op de externe ontwikkelingen en vervolgens wordt een beeld gegeven welke betekenis dit in de komende jaren voor de Wereldwinkel heeft. Er is gekozen voor een planningshorizon van drie jaar. De reden daarvoor is dat de externe ontwikkelingen worden gekenmerkt door onzekerheid. Het heeft dus geen enkele zin om verder te kijken dan drie jaar. En daarbij wordt nog aangetekend dat gedurende deze termijn veranderingen kunnen optreden die het noodzakelijk maken het meerjarenplan tussentijds te herzien. Gekozen is voor een jaarlijkse update. Dit is de derde update sinds de eerste uitgave van begin 2014.

 

Onzekere omgeving

Zoals bij elk ander bedrijf is ook het bestaansrecht van wereldwinkels grotendeels afhankelijk van de omgeving. In het winkelbedrijf zijn de belangrijkste omgevingsfactoren de klantvraag en de concurrentie.

De afgelopen jaren hebben wereldwinkels te maken gehad met een geleidelijk teruglopende omzet. Ook bij de wereldwinkel Leusden was dat het geval. Anders dan eerder werd gedacht blijken de wereldwinkels geen baat te hebben bij de maatschappelijke trend naar duurzame artikelen. Kennelijk wordt door de klant geen verband gelegd tussen duurzaamheid en fairtrade. 

De economische crisis is ook de wereldwinkels niet voorbij gegaan. Het ziet er naar uit dat vooral de non food sector daar last van heeft gehad. Of de economische opleving deze negatieve trend zal keren, moet worden afgewacht. 

Een andere factor die wellicht ook meespeelt, is het imago van de wereldwinkels. De veranderingen die de wereldwinkels sinds de oprichting hebben ondergaan, hebben de uitstraling niet wezenlijk veranderd. Andere ketens in de retail die niet snel genoeg met de tijd zijn meegegaan, hebben daarvoor het gelag moeten betalen of bestaan niet meer. Uit eerdere ervaringen weten we dat de veranderingen die de landelijke vereniging voor ogen heeft, slechts langzaam in de winkels tot uitvoering zullen komen. Waarbij de vraag is of deze veranderingen daadwerkelijk bij het publiek zullen aanslaan.

De verkoop van fairtrade producten is niet voorbehouden aan de wereldwinkels. Mede onder invloed van de bewustwording van de klant zien andere retail organisaties kansen in het op de markt brengen van gecertificeerde producten waaronder fairtrade. Bijna alle supermarkten hebben inmiddels fairtrade artikelen in hun assortiment. En dat zal de komende jaren naar verwachting verder toenemen. Overigens juichen wereldwinkels deze ontwikkeling toe. Ook al leidt dit tot omzetverlies bij de wereldwinkels. Immers, het is in het belang van de producenten altijd de bedoeling van de wereldwinkels geweest om fairtrade producten op zo groot mogelijke schaal op de markt te brengen.

In de laatste maanden van het jaar worden traditioneel de hoogste verkopen gerealiseerd. In het verleden werd dat nog versterkt door de verkoop van kerstpakketten. De laatste jaren is de verkoop daarvan sterk teruggelopen. Opdrachtgevers kiezen voor andere methoden zoals het houden van kerstmarkten. Onze wereldwinkel heeft daaraan meegedaan en blijft dat de komende jaren doen.

Tenslotte neemt het belang van webshops toe. Voor de food sector worden nauwelijks effecten verwacht, maar voor non food artikelen zou het wel eens anders kunnen uitpakken. Maar over de snelheid waarmee of de mate waarin, is niets met zekerheid te zeggen.

Samengevat is het koopgedrag van de klant in de komende jaren volstrekt onzeker.  Hetzelfde geldt voor het effect van de “concurrentie” op de omzetontwikkeling van de wereldwinkel.

De ontwikkelingen in de retail sector duiden er op dat vernieuwing en beleving in de komende jaren sleutelwoorden zijn. Hoe dit in onze winkel vorm moet worden gegeven is nog niet duidelijk. Het bestuur is zich hierop in overleg met de Werkgroep Winkel aan het beraden.

 

Omzet en resultaat

Vanuit het perspectief van de producenten is omzet belangrijker dan het financieel resultaat van de wereldwinkels zelf. Uiteraard moet met het oog op continuïteit de exploitatie van de winkels positief blijven. Een verlieslatende winkel is immers geen lang leven beschoren.

De wereldwinkel Leusden heeft zich jarenlang mogen verheugen op een zeer winstgevende exploitatie. Dit vindt zijn oorzaak vooral in de A-locatie van de winkel (goed voor de omzet) en de lage exploitatiekosten. Als direct gevolg van de teruglopende omzet, is het resultaat de afgelopen jaren geleidelijk gedaald. Weliswaar is het resultaat nog positief, maar als de trend van de afgelopen jaren zich doorzet komt het “break even point” naar verwachting binnen enkele jaren in zicht. 

Desondanks ziet het bestuur geen reden uit te zien naar meer winkelruimte. De kosten worden daarmee immers fors hoger hetgeen voor een sluitende exploitatie een aanzienlijk hogere omzet vereist. Het is gegeven de genoemde ontwikkelingen niet aannemelijk dat dit in Leusden kan worden gerealiseerd.

Ondanks de teruglopende resultaten heeft het bestuur besloten de jaarlijkse winst te bestemmen voor giften aan de producenten. Reden is dat de opgebouwde reserves ruim voldoende zijn voor onderhoud en eventuele vernieuwingen in de winkel. Het totale vermogen laat toe dat een substantieel deel is ingezet voor micro financiering. Het ziet er naar uit dat dit de komende jaren zo kan blijven.

Samengevat is de financiële positie van de wereldwinkel Leusden nog steeds comfortabel te noemen, maar om dat zo te houden mag de omzet de komende jaren niet veel meer dalen.  Het is aan het bestuur hier beleid voor te ontwikkelen.

 

Maatschappelijke bewustwording 

Naast het verkopen van fairtrade producten hebben de wereldwinkels zich ook de taak gesteld om de samenleving te informeren over de fairtrade gedachte en daarmee organisaties en particulieren te stimuleren om fairtrade producten te gebruiken. De wereldwinkel Leusden brengt dat in praktijk door voorlichting op scholen, informatiebijeenkomsten en publiciteit. Het bestuur is voornemens deze lijn voort te zetten en waar mogelijk te intensiveren.

Begin 2014 is de Werkgroep Fairtrade Gemeente Leusden van start gegaan. Doel is om fairtrade in de gemeente Leusden te promoten. Dit heeft begin 2015 geleid tot de toekenning van de status fairtrade gemeente. Door het organiseren van diverse activiteiten is de werkgroep er inmiddels in geslaagd om de certificatie t/m 2017 te continueren.  Vanuit de wereldwinkel wordt de werkgroep op meerdere manieren ondersteund. Dit beleid zal de komende jaren worden voortgezet.

 

Samenwerking

Al jaren nemen 2 kerken (in Soesterberg en in Barneveld) producten af die daar aan de kerkgangers worden verkocht. Zo lang daar behoefte aan is, zal deze vorm van samenwerking worden gecontinueerd.

Via de jaarlijkse Matchbeurs zijn de afgelopen jaren samenwerkingen aangegaan met bedrijven voor onder andere het gebruik van ruimten voor tijdelijke opslag, vergaderingen, cursussen en bijeenkomsten. Voorts wordt op ad hoc basis samengewerkt met onder andere scholen (voorlichting) en kerken (bewustwording).

In regionaal verband zijn er via de regiovergaderingen contacten met andere wereldwinkels.  Met de wereldwinkel Amersfoort is er de gezamenlijke klantenkaart. Andere mogelijkheden  voor samenwerking zullen de komende periode worden verkend.

 

Medewerkers

Het aantal winkeliers heeft jarenlang geschommeld rondom de 40 personen. Zoals indertijd verwacht werd, is door de vergrijzing het verloop in de afgelopen jaren gestegen. Bovendien is het via de reguliere kanalen niet mogelijk gebleken om de ontstane vacatures in voldoende mate gevuld te krijgen. Een recente oproep in de Leusder krant heeft weliswaar enkele reacties opgeleverd, maar het ziet er niet naar uit dat daarmee de personele omvang op het gewenste niveau kan worden gebracht. Het bestuur heeft inmiddels besloten de mogelijkheid te bieden om alleen te staan en heeft de leeftijdsgrens van 70 jaar bij aanname versoepeld. De tijd zal leren of deze maatregelen voldoende affect zullen sorteren.

De bemensing van de werkgroepen en het bestuur heeft tot nog toe niet tot problemen geleid. 

Uit recente gehouden tevredenheidsgesprekken met medewerkers is gebleken dat men content is met de individuele aandacht en onderlinge saamhorigheid. Aandacht voor verjaardagen, ziekenbezoek, bijeenkomsten en het jaaruitje worden op hoge prijs gesteld.  Ook de digitale nieuwsbrief die sinds enkele jaren bestaat, vindt een goed onthaal.

Het gevoerde personeelsbeleid bevalt dus goed en zal de komende jaren worden voortgezet.

 

Assortiment en winkelinrichting

De winkeloppervlakte is klein waardoor de mogelijkheden beperkt zijn. Dat zal de komende jaren zo blijven. Binnen deze beperkingen zijn het assortiment en de winkelinrichting de belangrijkste factoren om de omzet te optimaliseren.  

Het assortiment van wereldwinkels bestaat al jaren uit twee hoofdgroepen: gifts & living en food artikelen. Volgens de landelijke trend is ook de Wereldwinkel Leusden steeds meer als cadeaushop gepositioneerd. De omzet aan food producten maakt momenteel echter nog een zodanig substantieel deel uit van de totale omzet dat stoppen met food producten niet verantwoord zou zijn. Verwacht wordt dat dit nog minstens een aantal jaren zo zal blijven.

Het assortiment aan gifts & living wordt bepaald door het aanbod van de importeurs enerzijds en het beperkte winkeloppervlak anderzijds. Daardoor kunnen volumineuze artikelen niet in de winkel worden aangeboden. Het assortiment wordt regelmatig ‘ververst’. Aan nieuwe artikelen wordt extra aandacht gegeven door ze op een apart schap aan te bieden. Voorts wordt het experiment met een duurder segment artikelen voortgezet.

Momenteel loopt er een discussie in het bestuur over verdere mogelijkheden om de omzet op peil te houden. Resultaten daarvan worden begin 2017 verwacht.

 

De landelijke vereniging

Door wegvallen van overheidssubsidies en ledenverlies heeft de landelijke vereniging zich gedwongen gezien het personeelsbestand substantieel in te krimpen.  Door opheffing wegens verlieslatende exploitatie neemt het aantal wereldwinkels nog steeds af. Voorts hebben meerdere importeurs van fairtrade artikelen het moeilijk. Sommigen van hen hebben de activiteiten inmiddels gestaakt. Het landelijk bestuur en de nieuwe directeur die sinds begin 2015 is aangetreden, zoeken naarstig naar nieuwe wegen om de omzet en het aantal winkels minimaal op peil te houden. Met het in 2015 opgerichte investeringsfonds wordt bijvoorbeeld beoogd winkels te ondersteunen die willen investeren maar daartoe wegens het ontbreken van eigen vermogen niet in staat zijn. Ondanks de gunstige voorwaarden blijken winkels tot op heden echter huiverig leningen bij het fonds aan te gaan. Daarnaast heeft de landelijke vereniging in enkele grotere steden recent winkels overgenomen die of reeds gesloten waren dan wel in zwaar weer zaten. Deze winkels worden ondergebracht in een daartoe inmiddels opgerichte Stichting Exploitatie Wereldwinkels.

Voorts wordt gewerkt aan een stroomlijning van de aanvoer uit de producerende landen en aan een internationale certificering. De certificering door de landelijke vereniging komt daarmee ten einde. Tenslotte wordt hier vermeld dat de herstructurering van de landelijke organisatie inmiddels is geëffectueerd. De Verenigingsraad is daarmee verleden tijd en is vervangen door een algemene ledenvergadering waarin iedere winkel een stem heeft.

 

Tenslotte

Het bestuur van de wereldwinkel Leusden is trots op de resultaten die in het bijna 38-jarig bestaan zijn bereikt. Door de onzekerheid in de klantvraag en de toenemende concurrentie staat de wereldwinkel Leusden de komende jaren voor een nieuwe uitdaging.  Het bestuur verwacht dat evenals in voorgaande jaren voldoende vrijwilligers te vinden zijn om zich daarvoor in te zetten waarmee wij een bijdrage kunnen blijven leveren aan het welzijn van onze producenten.