Welkom bij

Wereldwinkel Leusden

Meerjarenbeleid Wereldwinkel Leusden 2019 2020

Inleiding

Met dit meerjarenplan wordt beoogd inzicht te geven in de ontwikkelingen die de Wereldwinkel Leusden de komende jaren te wachten staan en hoe daar beleidsmatig mee wordt omgegaan. De redenering die in dit plan wordt gehanteerd is van buiten naar binnen. Oftewel er wordt eerst ingegaan op de externe ontwikkelingen en vervolgens wordt een beeld gegeven welke betekenis die dit in de komende jaren voor de Wereldwinkel heeft. Er is gekozen voor een planningshorizon van drie jaar. De reden daarvoor is dat de externe ontwikkelingen worden gekenmerkt door onzekerheid. Het heeft dus geen enkele zin om verder te kijken dan drie jaar. En daarbij wordt nog aangetekend dat gedurende deze termijn veranderingen kunnen optreden die het noodzakelijk maken het meerjarenplan tussentijds te herzien. Gekozen is voor een jaarlijkse update. Dit is de vierde update sinds de eerste uitgave van begin 2014.

Onzekere omgeving

Zoals bij elk ander bedrijf is ook het bestaansrecht van wereldwinkels grotendeels afhankelijk van de omgeving. In het winkelbedrijf zijn de belangrijkste omgevingsfactoren de klantvraag en de concurrentie.

In een reeks van jaren hebben wereldwinkels te maken gehad met een steeds verder teruglopende omzet. Ook bij de wereldwinkel Leusden was dat het geval. Anders dan eerder werd gedacht, blijken de wereldwinkels geen baat te hebben bij de maatschappelijke trend naar duurzame artikelen. Kennelijk wordt door de klant geen verband gelegd tussen duurzaamheid en fairtrade. 

De economische crisis is ook de wereldwinkels niet voorbij gegaan. Het ziet er naar uit dat vooral de non food sector daar last van heeft gehad. Ook nu de economische crisis definitief achter de rug is, is nog geen opleving in de omzet van wereldwinkels merkbaar. Hoe zich dit in de komende jaren zal ontwikkelen, moet worden afgewacht. 

Een andere factor die wellicht ook meespeelt is het imago van de wereldwinkels. De veranderingen die de wereldwinkels sinds de oprichting hebben ondergaan, hebben de uitstraling niet wezenlijk veranderd. Andere ketens in de retail die niet snel genoeg met de tijd zijn meegegaan, hebben daarvoor het gelag moeten betalen of bestaan niet meer. Ook de landelijke vereniging is er tot nu toe niet in geslaagd op dit punt met nieuwe impulsen te komen.  

Voorts is de verkoop van fairtrade producten niet voorbehouden aan de wereldwinkels. Mede onder invloed van de bewustwording van de klant zien andere retail organisaties kansen in het op de markt brengen van gecertificeerde producten waaronder fairtrade. Bijna alle supermarkten hebben inmiddels fairtrade artikelen in hun assortiment. En dat zal de komende jaren naar verwachting verder toenemen. Overigens juichen wereldwinkels deze ontwikkeling toe. Ook al leidt dit tot omzetverlies bij de wereldwinkels. Immers, het is in het belang van de producenten altijd de bedoeling van de wereldwinkels geweest om fairtrade producten op zo groot mogelijke schaal op de markt te brengen.

In de laatste maanden van het jaar worden traditioneel de hoogste verkopen gerealiseerd. In het verleden werd dat nog versterkt door de verkoop van kerstpakketten. De laatste jaren is de verkoop daarvan sterk teruggelopen. Opdrachtgevers kiezen voor andere methoden zoals het houden van kerstmarkten. Onze wereldwinkel heeft daaraan meegedaan en blijft dat de komende jaren doen. Maar de omzetten die daarmee in het verleden werden behaald, lijken definitief tot het verleden te behoren.

Tenslotte neemt het belang van webshops toe. Voor de food sector worden nauwelijks effecten verwacht, maar voor non food artikelen zou het wel eens anders kunnen uitpakken. Maar over de snelheid waarmee of de mate waarin, is niets met zekerheid te zeggen.

Samengevat is het koopgedrag van de klant in de komende jaren volstrekt onzeker.  Hetzelfde geldt voor het effect van de “concurrentie” op de omzetontwikkeling van de wereldwinkel.

De ontwikkelingen in de retail sector duiden er op dat vernieuwing en beleving in de komende jaren sleutelwoorden zijn. Hoe dit in onze winkel vorm moet worden gegeven is niet duidelijk. Het bestuur heeft zich meermaals over dit onderwerp gebogen en komt tot de conclusie dat de mogelijkheden op lokaal niveau beperkt zijn. Het bestuur zet de komende jaren in op verversing van het assortiment en meer naar buiten treden via digitale media zoals facebook. Dit laatste is in 2017 serieus opgepakt en zal in 2018 verder worden uitgebouwd.

Omzet en resultaat

Vanuit het perspectief van de producenten is omzet belangrijker dan het financieel resultaat van de wereldwinkels zelf. Uiteraard moet met het oog op continuïteit de exploitatie van de winkels positief blijven. Een verlieslatende winkel is immers geen lang leven beschoren.

De wereldwinkel Leusden heeft zich jarenlang mogen verheugen op een zeer winstgevende exploitatie. Dit vindt zijn oorzaak vooral in de A-locatie van de winkel (goed voor de omzet) en de lage exploitatiekosten. Als direct gevolg van de teruglopende omzet, is het resultaat de afgelopen jaren geleidelijk gedaald. Toch is ook over 2017 sprake van een gezond exploitatieresultaat. Maar als de trend van de afgelopen jaren zich doorzet komt het “break even point” onvermijdelijk in zicht. 

Desondanks ziet het bestuur geen reden uit te zien naar meer winkelruimte. De kosten worden daarmee immers fors hoger hetgeen voor een sluitende exploitatie een aanzienlijk hogere omzet vereist. Het is gegeven de genoemde ontwikkelingen niet aannemelijk dat dit in Leusden kan worden gerealiseerd.

Ondanks de teruglopende resultaten heeft het bestuur in 2016 besloten de jaarlijkse winsten te bestemmen voor giften aan producenten. De opgebouwde reserves zijn namelijk ruim voldoende voor onderhoud en eventuele vernieuwingen in de winkel. Van het totale vermogen is een substantieel deel ingezet als leningen voor micro financiering. Dat blijft zo. Omdat er thans een substantieel bedrag voor giften beschikbaar is, is er behoefte aan meer beleidsvorming met betrekking tot de besteding van de beschikbare gelden. Het is de bedoeling de daaruit voortkomende voorstellen in de jaarvergadering van 2018 te presenteren.

Samengevat is de financiële positie van de wereldwinkel Leusden nog steeds comfortabel te noemen, maar om dat zo te houden mag de omzet de komende jaren niet veel meer dalen. Maar zoals hiervoor is betoogd, zijn de mogelijkheden om de omzet te verhogen beperkt.

Assortiment en winkelinrichting

De winkeloppervlakte is klein waardoor de mogelijkheden beperkt zijn. Dat zal de komende jaren zo blijven. Binnen deze beperkingen zijn het assortiment en de winkelinrichting de belangrijkste factoren om de omzet te optimaliseren. 

Het assortiment van wereldwinkels bestaat al jaren uit twee hoofdgroepen: gifts & living en food artikelen. Volgens de landelijke trend is ook de Wereldwinkel Leusden steeds meer als cadeaushop gepositioneerd. De omzet aan food producten maakt nog steeds een zodanig substantieel deel uit van de totale omzet dat stoppen met food producten niet verantwoord zou zijn. Verwacht wordt dat dit nog een aantal jaren zo zal blijven.

Het assortiment aan gifts & living wordt bepaald door het aanbod van de importeurs enerzijds en het beperkte winkeloppervlak anderzijds. Daardoor kunnen volumineuze artikelen niet in de winkel worden aangeboden. Het assortiment wordt regelmatig ‘ververst’. Aan nieuwe artikelen wordt extra aandacht gegeven door ze op een apart schap aan te bieden. Voorts wordt het experiment met een duurder segment artikelen voortgezet.

Medewerkers

Het aantal winkeliers heeft jarenlang geschommeld rondom de 40 personen. Zoals indertijd verwacht werd, is door de vergrijzing het verloop in de afgelopen jaren gestegen. Bovendien is het via de reguliere kanalen niet mogelijk gebleken om de ontstane vacatures in voldoende mate gevuld te krijgen. Ondanks het besluit om alleen te mogen staan en de versoepeling van de leeftijdsgrens blijft het lastig om het rooster gevuld te krijgen. Daarom is inmiddels besloten om nieuwe medewerkers te vragen wekelijkse winkeldienste te doen. Daarnaast is met ingang van 2018 de winkel op de vrijdagse koopavonden gesloten. Een recente oproep in de Leusder krant heeft een aantal positieve reacties opgeleverd.. De tijd zal leren of deze maatregelen voldoende effect zullen sorteren. Zeker is dat werving van nieuwe medewerkers hoog op de agenda moet blijven staan.

De bemensing van de werkgroepen en het bestuur heeft tot nog toe niet tot problemen geleid. 

Persoonlijke aandacht bij verjaardagen, ziekenbezoek, bijeenkomsten en het jaaruitje worden op hoge prijs gesteld en houden prioriteit. Ook de digitale nieuwsbrief die sinds enkele jaren bestaat,  wordt onverminderd voortgezet.

Maatschappelijke bewustwording 

Naast het verkopen van fairtrade producten hebben de wereldwinkels zich ook de taak gesteld om de samenleving te informeren over de fairtrade gedachte en daarmee organisaties en particulieren te stimuleren om fairtrade producten te gebruiken. De wereldwinkel Leusden brengt dat in praktijk door voorlichting op scholen, informatiebijeenkomsten en publiciteit. Het bestuur is voornemens deze lijn voort te zetten en waar mogelijk te intensiveren.

Begin 2014 is de Werkgroep Fairtrade Gemeente Leusden van start gegaan. Doel is om fairtrade in de gemeente Leusden te promoten. Dit heeft begin 2015 geleid tot de toekenning van de status fairtrade gemeente. Door het organiseren van diverse activiteiten is de werkgroep er inmiddels in geslaagd om de certificatie t/m 2019 te continueren.  Vanuit de wereldwinkel wordt de werkgroep op meerdere manieren ondersteund. Dit beleid zal de komende jaren worden voortgezet.

Samenwerking

Al jaren nemen 2 kerken (in Soesterberg en in Barneveld) producten af die daar aan de kerkgangers worden verkocht. Zo lang daar behoefte aan is, zal deze vorm van samenwerking worden gecontinueerd.

Via de jaarlijkse Matchbeurs zijn de afgelopen jaren samenwerkingen aangegaan met bedrijven voor onder andere het gebruik van ruimten voor tijdelijke opslag, vergaderingen, cursussen en bijeenkomsten. Voorts wordt op ad hoc basis samengewerkt met onder andere scholen (voorlichting) en kerken (bewustwording).

In regionaal verband zijn er via de regiovergaderingen contacten met andere wereldwinkels.  Met de wereldwinkel Amersfoort is er de gezamenlijke klantenkaart. Andere mogelijkheden  voor samenwerking zullen de komende periode worden verkend.

De landelijke vereniging

In 2017 is de landelijke vereniging door een diep dal gegaan. De financiële problematiek bleek veel ernstiger dan eerder werd gedacht. Drastische maatregelen waren noodzakelijk. De directeur van het landelijke bureau werd ontslagen. Het landelijk bureau werd verder ingekrompen tot een minimaal niveau van 2 medewerkers. Investeringen en voorgenomen vernieuwingen moesten worden stop gezet. De overname van winkels door de landelijke vereniging bleek financieel niet haalbaar. Ook de Stichting Cadeaubonnen kwam in verdere problemen en zag zich gedwongen uitstel van betaling aan te vragen. Door de onrust die dit alles met zich meebracht heeft een groot aantal winkels het lidmaatschap opgezegd. Eind 2017 waren er nog ca. 125 winkels lid. In de ALV in november 2017 is besloten een faillissement te voorkomen door de landelijke vereniging te steunen met leningen van individuele winkels en de vereniging in afgeslankte vorm voort te zetten. Vanuit de ALV hebben zich nieuwe bestuursleden gemeld. Het vernieuwde bestuur gaat aan de gang met plannen voor de komende jaren. Het bestuur van WW Leusden heeft  besloten volgend jaar lid te blijven en de landelijke ontwikkelingen kritisch te blijven volgen.

Het in 2015 opgerichte investeringsfonds (SWIF) heeft in 2017 enkele winkels gesteund met leningen en garantiestellingen. Uit de gelden van de voormalige stichting Partnerplan heeft SWIF een lening verstrekt aan de stichting Winkelexploitatie Wereldwinkels om de centrale inkoop van Doppers te financieren. Om meer bekendheid te geven aan de doelstellingen van SWIF is besloten tot een (digitale) nieuwsbrief die 2x per jaar zal verschijnen. Om meer zicht te krijgen op de toekomst van het fonds zal in 2018 onderzoek worden gedaan naar het verdienvermogen van de bij de LVWW aangesloten winkels.

Tenslotte

Het is verheugend dat ondanks een wederom gedaalde omzet ook in 2017 een gezond exploitatieresultaat kon worden geboekt. Te meer omdat de winst grotendeels kan worden bestemd als gift voor projecten van producenten. Ook de aanmelding van een viertal nieuwe medewerkers stemt tot tevredenheid. Niettemin blijven werving van nieuwe medewerkers en bevordering van de omzet de belangrijkste aandachtspunten voor de komende jaren.